U bezoekt 10voorBiologie.nl als gast-gebruiker, waardoor u slechts een fractie van onze lesstof kunt bekijken. Met ons proefabonnement verkrijgt u toegang tot het volledige aanbod. Vraag het proefabonnement nu direct aan of neem contact op met info@10voorbiologie.nl.

13. Heeft xenotransplantatie een toekomst?

Over (xeno)transplantatie, afweer en immuniteit

Dit thema staat in het teken van de context xenotransplantatie. Er staan in Nederland vele honderden mensen op de wachtlijst voor een orgaantransplantatie. Er is een groot tekort aan donororganen. David White, een natuurwetenschapper in Cambridge, meende dat varkensorganen dit tekort kunnen verhelpen. Het transplanteren van een dierlijk orgaan naar een mens noem je xenotransplantatie. Zijn er risico's bij xenotransplantatie? En welke verschillende argumenten gebruiken voor- en tegenstanders over de eventuele toepassing van xenotransplantatie? Hoe sta jij er tegenover? Door dit thema te maken, krijg je ook inzicht in de werking van het menselijke afweersysteem.

Het thema bestaat uit te veel opdrachten om allemaal uit te voeren, je zult een keuze moeten maken. Als je de opdrachten met een gouden sterretje uitvoert, ben je er in ieder geval zeker van dat je de belangrijkste eindtermen en de daarbij behorende deelconcepten (= biologische begrippen) leert en verwerkt. Onder elke opdracht vind je de belangrijkste deelconcepten die in die opdracht aan de orde kunnen komen.

Opdrachten 5.1 t/m 5.11 vormen een clusteropdracht, die gaat over het begrijpen en interpreteren van de afbeeldingen in de theorie. Het is een - erg nuttige - samenwerkingsopdracht, die je met de hele klas moet plannen en uitvoeren. Deze opdracht is niet in de gulden leerlijn opgenomen, maar zou in plaats van de leeropdrachten kunnen worden uitgevoerd.

 

De theorie die in de thema aan de orde komt, staat in de theoriehoofdstukken Afweer, Deling, groei en ontwikkeling van cellen en Moleculaire genetica.


Opdrachten lijst


1. Xenotransplantatie

2. Wat weet je al van (xeno)transplantatie en afweer?

3. Het afweersysteem: wat weet je al?

4. Afweer: bestudeer de theorie

5. Alle figuren over afweer

5.1. Overzicht afweerlinies en eerste afweerlinie

5.2. Tweede afweerlinie

5.3. Derde afweerlinie: immuunsysteem

5.4. B-lymfocyten en antistoffen: humorale immuniteit

5.5. Cytotoxische T-cellen: cellulaire immuniteit

5.6. Samenwerking tussen lymfocyten en macrofagen

5.7. Ontwikkeling van B- en T-lymfocyten

5.8. Bloedgroepen en bloedtransfusies

5.9. Orgaantransplantaties

5.10. Immunisatie en geneesmiddelen

5.11. Allergie en aids

6. Begrippenlijst over afweer en transplantatie

7. Wie is de dader?

8. HLA-antigenen en HLA-genen

8.1. Overerving van HLA-genen

8.2. Antigenen en antistoffen

8.3. Hyperacute afstoting-1

8.4. Hyperacute afstoting-2

8.5. Acute afstoting

9. Een transgeen varken maken

10. Virussen van dier naar mens

11. Mond- en klauwzeer

12. Bruikbare webadressen

13. Debat over xenotransplantatie

14. Fagocytose bekijken

15. Schimmelinfectie bij appels

16. Besmetting met tabaksmozaïekvirus

17. Antibiotica uit Penicillium-soorten

18. Precisie-antibiotica

19. Ebola, een dodelijke ziekte

19.1. Ebola en de zoektocht naar een vaccin

20. Afweer: weet je nu meer?

21. Beoordeling van je eigen werk

22. Toets jezelf: immunologie-puzzel

23. Toets jezelf: afweer

24. CE-toets VWO afweer (1)

25. CE-toets VWO afweer (2)