U bezoekt 10voorBiologie.nl als gast-gebruiker, waardoor u slechts een fractie van onze lesstof kunt bekijken. Met ons proefabonnement verkrijgt u toegang tot het volledige aanbod. Vraag het proefabonnement nu direct aan of neem contact op met info@10voorbiologie.nl.

14. Het veelvormige leven

Over biodiversiteit, ordening, evolutie en populatiegenetica

Je hebt vast wel eens rondgekeken in een natuurgebied of een dierentuin, en zeker in een bloemenwinkel of tuincentrum. Al die dieren, vogels, planten en bloemen met hun eigen namen vertonen meestal veel verschillen. Soms lijken ze erg veel op elkaar, maar hebben ze toch verschillende namen. Hoe houd je ze uit elkaar?



In dit thema maak je kennis met de manier waarop biologen proberen om het ‘Systeem van de Natuur' (Linnaeus) te begrijpen, en je gaat onderzoeken hoe die grote verscheidenheid zich in de loop van de geschiedenis van de aarde heeft ontwikkeld. Er zijn veel contexten die te maken hebben met soortvorming, evolutie en populatiegenetica. In dit thema kom je er een aantal tegen, zoals de dierentuin, kabeljauwvisserij, de overerving van albinisme en de overlevingsstrategie van bacteriën, de oudste organismen op aarde.

Het thema bestaat uit te veel opdrachten om allemaal uit te voeren, je zult een keuze moeten maken. Als je de opdrachten met een gouden sterretje uitvoert, dan ben je er in ieder geval zeker van dat je de belangrijkste eindtermen en de daarbij behorende deelconcepten (= biologische begrippen) leert en verwerkt. Onder elke opdracht vind je de belangrijkste deelconcepten die in die opdracht aan de orde kunnen komen.

De theoriehoofdstukken die in dit thema aan de orde komen, zijn voornamelijk Ordening en Evolutie.

Opdrachten lijst

  • 1. Ordening en evolutie
  • 2. Wat weet je al over evolutie?
  • 3. Wat weet je al over ordening?
  • 4. Evolutie: bestudeer de theorie
  • 5. Ordening: bestudeer de theorie
  • 6. Weg met Darwin, leve de evolutie
  • 7. Epigenetica: milieu beïnvloedt genexpressie
  • 8. Aanpassingen van planten
  • 9. Natuurlijke selectie-1
  • 10. Natuurlijke selectie-2
  • 11. Hoe langzaam ging de evolutie tot nu toe?
  • 12. Een soort beschrijven
  • 13. Virussen maken je ziek - maar misschien ook beter
  • 14. CRISPR, het geheime wapen van bacteriën
  • 14.1. CRISPR-Cas, revolutie in de gentechnologie
  • 15. Dood voor de geboorte
  • 16. Populatiegenetica-1: Thalassemia
  • 16.1. Populatiegenetica-2: phenylketonurie
  • 16.2. Populatiegenetica-3: bloedgroepen
  • 16.3. Populatiegenetica-4: muiterij op de Bounty
  • 16.4. Populatiegenetica-5: met de computer
  • 16.5. Albinisme
  • 17. De kokende aap
  • 18. Survival of the fittest: vechten of vluchten?
  • 19. Uitsterven
  • 20. Missing links?
  • 21. Biodiversiteit
  • 22. De camincula's
  • 23. Evolutie gebeurt nog steeds
  • 24. Waarom seks?
  • 25. Evolutie betrapt
  • 26. Paleontologisch onderzoek
  • 27. Zeven stammoeders
  • 28. De kroon van de schepping?
  • 29. Op zoek naar diversiteit
  • 30. Wespenseks
  • 31. Wespen en vijgen
  • 32. Wat maakt leven uniek?
  • 33. Wat is leven?
  • 34. De evolutie van de huidskleur
  • 35. Toets jezelf: ordening
  • 36. Toets jezelf: evolutie
  • 37. Toets jezelf: populatiegenetica
  • 38. Terugblik op evolutie en ordening
  • 39. CE-toets VWO ordening (en evolutie)
  • 40. CE-toets VWO evolutie (2)
  • 41. CE toets VWO evolutie (3)
  • 42. CE toets VWO populatiegenetica (2)